Thermisch comfort

Algemene thermische behaaglijkheid

Al sinds de opkomst van airconditioning is er wetenschappelijke onderzoek gedaan naar reken- en beoordelingsmodellen voor het thermisch comfort in gebouwen.  Eind jaren zestig is door P. Ole Fanger het zogenaamde PMV-model (Predicted Mean Vote) ontwikkeld. Dit is een statisch model dat uitgaat van een constante thermische omgeving, vergelijkbaar met een volledig geklimatiseerd gebouw. Het is beschreven in NEN-EN-ISO 7730 en wordt het nog steeds veel gebruikt.

In de praktijk zijn er echter verschillen in perceptie tussen natuurlijk geventileerde en volledig geklimatiseerde gebouwen. In de laatste categorie blijken gebruikers gevoeliger voor temperatuurvariaties. Zij raken als het ware geconditioneerd door het constante binnenklimaat en worden daardoor gevoeliger voor eventuele afwijkingen. Deze gevoeligheid kenmerkt het PMV-model.

Als reactie op deze bevindingen zijn vanaf eind jaren ‘90 zogenaamde adaptieve modellen ontwikkeld waarin het thermisch comfort afhankelijk wordt gesteld van 1) de individuele mogelijkheden die gebouwgebruikers hebben om het binnenklimaat te beïnvloeden, en 2) de buitentemperatuur gedurende de voorgaande dagen. Deze adaptieve modellen zijn met name geschikt voor het beoordelen van het thermisch binnenklimaat in gebouwen waarbij gebruikers meer beïnvloedingsmogelijkheden hebben. Adaptieve modellen worden beschreven in ISSO-publicatie 74 en NEN-EN 15251.

In het algemeen kan gesteld worden dat de bandbreedte van de binnentemperatuur waarbinnen gebouwgebruikers tevreden zijn met het thermisch binnenklimaat groter is als:

  • Gebruikers relatief vrij zijn om hun kleding aan te passen
  • Er geen sprake is van mechanisch toegevoerde en gekoelde/verwarmde ventilatielucht
  • Het thermisch binnenklimaat kan worden geregeld door te openen ramen

De voordelen van persoonlijke beïnvloedingsmogelijkheden op de beleving zijn derhalve groot. Uit onderzoek is bovendien gebleken dat kantoormedewerkers met veel persoonlijke controle enkele procenten beter presteren en zich minder vaak ziek melden. De financiele effecten zijn dus groot. Pro-Metis beschikt over de expertise en over gebouwsimulatiesoftware (DesignBuilder) waarmee nauwkeurig inzicht kan worden verkregen in de effecten van ontwerpkeuzes voor nieuwe gebouwen of maatregelen in bestaande gebouwen op het thermisch comfort.